“The best way to predict the future is to create it”

Het was – nogmaals – een bewogen week wat betreft nieuws. De gijzeling in Sydney, de aanslag in een Pakistaanse school, de moord op acht kinderen in Australië, agenten neergeschoten in Verenigde Staten, Primark opende zijn deuren en zorgt voor een overrompeling van mensen in Brussel, een baby sterft na het inslikken van een punaise, … ik kan zo nog wel even verder gaan.

Tijdens de week woon ik op kot in Brussel en beschik ik niet over televisie of een krantenabonnement. Voor nieuwsgaring ben ik dus louter afhankelijk van online nieuwsmedia en sociale media. Ik vind het dan ook zeer moeilijk als iemand me vraagt of ik denk dat nieuwe media de ondergang van de oude media betekent. Als nostalgisch persoon zal ik altijd een papieren krant boven een elektronisch schermpje verkiezen. Maar als arme student moet ik – jammer genoeg – toegeven dat nieuwe media een godsgeschenk zijn. Ik moet ook toegeven dat ik minder en minder naar de gedrukte krant teruggrijp. In het begin van het academisch jaar keek ik vrijdagavond al uit om in de weekend ploeterend door de kranten door te brengen. Maar sinds een paar weken is dit niet meer zo. Ik informeer me tijdens de week dagelijks op verschillende nieuws websites. Dit heb ik mede te danken aan mijn thesisonderwerp dat gaat over Russia Today en CNN. Hiernaast gebruik ik ook de online applicaties van VTM Nieuws, Al Jazeera, De Morgen… Als me één ding duidelijk geworden is tijdens mijn Master in de journalistiek, is het dat nieuwsselectie en het voorstellen van nieuws afhankelijk is van de bron en de journalist. Ik beoog dan ook om een zo breed mogelijk beeld te krijgen van de gebeurtenissen in de wereld. Hoewel deze techniek mijn gedachtegang en wereldstandpunt positief beïnvloeden, verliezen voor mij de traditionele media aan kracht. Daar is één simpele reden voor; er komt vaak geen meerdere informatie aan het bod in de traditionele media. Alles wat ik dagdagelijks lees online – inclusief de updates per uur – is vaak al zo volledig dat traditionele media hier amper nieuwe informatie aan toevoegen.

the_one_minute_journalist_guide_to_understanding_the_internet_id48795831_size485

Het doet me zelfs een beetje pijn in het hart wanneer ik deze uitspraken neerschrijf. Ik wil dan ook meteen opmerken dat als mijn studententijd voorbij is, ik alvast snel een krantenabonnement aanschaf. Niet alleen om de verloren tijd in te halen, maar ook vooral omdat dat papier altijd mijn nummer één zal blijven. Ik geef toe, deze beslissing is niet helemaal rationeel maar blame it on nostalgia. Maar ja, is het wel veilig om toekomstplannen te maken, zeker als het over media gaat? Het is cliché, maar niemand kan de toekomst voorspellen, al mogen er nog zoveel Esmeralda’s of Cassandra’s bestaan in de wereld.

Frank De Graeve gaat de uitdaging toch aan en deelt zijn toekomstbeeld. Nieuwe media zijn inderdaad een bedreiging voor de traditionele media volgens de Graeve. Maar hij haalt direct een raak element aan als hij stelt dat de meeste journalisten nog steeds hun bronnen halen van traditionele media. Deze media zou dan toch niet zo overbodig zijn?

Een enquête afgenomen door Quadrant Communications (2012) toont ons in cijfers wat journalisten vinden van het gebruik van sociale media binnen hun journalistieke praktijken. En ik moet zeggen, de cijfers verbazen me! 46% van de journalisten ervaart sociale media niet als meerwaarde en zelfs 32% van de journalisten vindt dat sociale media te veel tijd in beslag neemt. Journalisten zijn dus in de woorden van Frank De Graeve “vrij conservatief wat hun job betreft”.

 Het is bijna 2015, tijd dus om zoals elk jaar voornemens te maken voor het nieuwe jaar. Frank De Graeve geeft ons alvast enkele journalistieke trends mee voor volgend jaar. De relatie tussen journalist en publiek verandert aanzienlijk door de komst van nieuwe media. “Once it’s on the internet, it’s there forever”. Dit geldt ook voor journalistieke praktijken. Vroeger was er een grotere afstand tussen journalist en lezer. Maar nu zijn de verwachtingen groter. Journalisten moeten zich vaker en vaker verantwoorden voor hun uitspraken. Het publiek is ook vaak niet meer tevreden alleen met one-way communicatie maar wil responderen en krijgt nu ook de mogelijkheid daartoe dankzij de komst van sociale media. Iedereen kan op die manier ook in het spreekgestoelte plaats nemen.

De Graeve haalde tijdens zijn gastles ook een anekdote aan dat mij terugbrengt naar mijn origineel beeld van een journalist. De journalist die met een volgekrabbeld notitieboekje in de hand op zoek gaat naar sterke verhalen. Nieuwe media brengen hiervoor een vervanging stelt De Graeve, namelijk de vele volgers die een journalist op Twitter kan hebben. De populariteit en bekendheid van journalisten liggen aan de oorsprong van dit fenomeen maar zorgen er ook voor dat de journalist achter de uitspraken hiervoor nu ook direct aanspreekbaar is.

An-old-black-and-white-pi-008

Een ander verschil met vroeger is ook dat nieuws op nieuwe media vaak 24 uur op 24 verschijnt wat niet het geval is met het televisiejournaal of met kranten. Deadlines liggen dus onvermijdelijk anders bij deze verschillende media. Of deadlines verdwijnen? Daar is De Graeve zeer duidelijk over: neen! Maar wel zullen deadlines op andere tijdstippen vallen en misschien zelfs strenger worden aangezien er elke minuut een update geplaatst moet worden op het internet. Nieuwe media zijn snelle media. “First come first get” zou men kunnen stellen, maar dit heeft ook een schaduwzijde nu men de tijd normaal nodig om bronnen te controleren niet meer heeft. Het nieuws moet namelijk snel gepubliceerd worden, voordat iemand anders dit doet.

“Wat begint als een Tweet, eindigt steeds vaker als een krantenartikel.”

– Frank De Graeve

Tot slot geeft De Graeve misschien wel de sleutel van de redding van de journalistiek. Zoals reeds gesteld heb ik de laatste weken door dat er in de traditionele media vaak niet meer nieuws aan bod komt dan in de nieuwe media. Het volstaat om een paar websites aan te klikken en zo de belangrijkste nieuwsfeiten te weten te komen. Het antwoord op dit probleem schuilt voor Frank De Graeve in de onderzoeksjournalistiek. Journalisten moeten zich meer ontfermen over de verhalen achter de gebeurtenissen. Zo zouden de nieuwe media dus de stimulans van de onderzoeksjournalistiek kunnen betekenen. Daar is wel plaats voor langzamere en diepgaandere nieuwsgaring. Maar er rest enkel nog – jammer genoeg – één van de belangrijkste aspecten, de financiële mogelijkheid om journalisten de kans te geven om onderzoek te doen en die is niet altijd aanwezig en wordt ook niet altijd gedragen door één van de belangrijke de klassieke sponsors van de pers, met name de publiciteit.

waj1

Mijn authentiek beeld van de journalist met een papieren agendaatje kwijnt dus dieper weg, mijn traditioneel mediagebruik daalt en ik krijg angst als later – zou ik ooit journaliste worden – al mijn woorden niet alleen door mijn redacteur maar ook door elke nieuwe mediagebruiker gewikt en gewogen zullen worden. Maar dat kan nu eenmaal het toekomstbeeld zijn. Misschien ervaar ik dezelfde angsten als journalisten die de overgang van gedrukte pers naar radio of van radio naar televisie hebben doorgemaakt. De anonieme journalist waarvan enkel zijn handschrift gekend was moest opeens beschikken over een goede stem of zelfs een geschikt uiterlijk. Het mag melig klinken, maar ik kijk er alvast naar uit om zowel de traditionele als de nieuwe media arena te betreden! Daarom zal ik nu ook stoppen met het kansloos proberen te voorspellen van de toekomst maar zal ik deze toekomst binnenkort – hopelijk – mogen mee creëren. Kortom: “The best way to predict the future is to create it.”(Abraham Lincoln)


Bronnen

Communications, Q. (2014, mei 3). Journalistenenquête 2012 . Opgeroepen op december 21, 2014, van MediaNet Vlaanderen: http://www.slideshare.net/Fredegre/journalistenenqute-2012-quadrant-communications-medianet-vlaanderen

De Graeve, F. (Brussel, 18.12.2014). Journalistiek in 2015 [Powerpointpresentatie].

Afbeeldingen

http://www.theguardian.com/science/blog/2013/jan/11/science-on-journalism-curriculum

http://www.masternewmedia.org/future-of-news-the-best-2009-articles-and-reports-from-masternewmedia/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s